Συνοπτικά οι τρόποι εκφοράς:
α. Τελική πρόταση
β. Αναφορική – τελική πρόταση
γ. Αιτιατική του σουπίνο
δ. Με τις προθέσεις ad και in και την αιτιατική του γερουνδίου.
ε. Με τις προθέσεις causa και gratia και τη γενική του γερουνδίου.
Συνοπτικά οι τρόποι εκφοράς:
α. Τελική πρόταση
β. Αναφορική – τελική πρόταση
γ. Αιτιατική του σουπίνο
δ. Με τις προθέσεις ad και in και την αιτιατική του γερουνδίου.
ε. Με τις προθέσεις causa και gratia και τη γενική του γερουνδίου.
Τα αντωνυμικά επίθετα είναι τα εξής:
| nullus | nulli | nulla | nullae | nullum | nulla |
| nullius | nullorum | nullius | nullarum | nullius | nullorum |
| nulli | nullis | nulli | nullis | nulli | nullis |
| nullum | nullos | nullam | nullas | nullum | nulla |
| nullo | nullis | nulla | nullis | nullo | nullis |
| alter | alteri | altera | alterae | alterum | altera |
| alterius | alterorum | alterius | alterarum | alterius | alterorum |
| alteri | alteris | alteri | alteris | alteri | alteris |
| alterum | alteros | alteram | alteras | alterum | altera |
| altero | alteris | altera | alteris | altero | alteris |
απαγόρευση στα λατινικά εκφράζεται με 2 τρόπους:
α) noli (για β΄ ενικό πρόσωπο, noli = β΄ ενικό προστακτικής Ενεστώτα του ρήματος nolo = δε θέλω) / nolite (για β΄ πληθυντικό πρόσωπο, nolite = β΄ πληθυντικό προστακτικής Ενεστώτα του ρήματος nolo) + απαρέμφατο Ενεστώτα
Π.χ. noli spectare = μη σε απασχολήσει
nolite confidere = μην έχετε εμπιστοσύνη
β) ne (αντί του ne ενδέχεται να χρησιμοποιούνται διάφορες αρνητικές λέξεις, όπως nemo, nihil, numquam κ.τ.λ. τις οποίες όμως εμείς δε χρησιμοποιούμε στις μετατροπές) + υποτακτική Παρακειμένου (για όλα τα πρόσωπα της προστακτικής).
Π.χ. Neminem credideritis patriae consulturum esse.
Σημείωση: Η απαγόρευση αυτούσια συναντάται μόνο στο κείμενο 25. Σε οποιοδήποτε όμως κείμενο υπάρχει οριστική ή προστακτική, ενδέχεται να ζητηθεί να εκφραστεί η απαγόρευση και με τους δύο τρόπους.
Πιθανές ασκήσεις:
(Προσοχή: Στην περίπτωση που ζητηθεί η τροπή του β΄ τρόπου στον α΄, πρέπει να προσέξουμε ιδιαιτέρως αν υπάρχει αρνητική αόριστη αντωνυμία. Σε αυτή την περίπτωση, λοιπόν, η αρνητική αόριστη αντωνυμία πρέπει να αντικατασταθεί με την αντίστοιχη καταφατική αόριστη αντωνυμία, καθώς δε γίνεται να υπάρχουν δύο αρνήσεις.
Π.χ. neminem credideritis patriae consulturum esse = nolite credere aliquem patriae consulturum esse ( το υποκείμενο neminem του ειδικού απαρεμφάτου μετατρέπεται σε aliquem, καθώς υπάρχει το nolite)
Παραδείγματα μετατροπών μέσα από κείμενα:
Μετατροπή της σύνταξης τουdebeo + απαρέµφατο σε Παθητική Περιφραστική ΣυζυγίαΑ.Προσωπική σύνταξη11.Το υποκείµενο τουdebeoΜετατρέπεται σεποιητικό αίτιοσε δοτική πτώση (δοτική του
ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ – Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΥΝΔΙΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Το γερούνδιο είναι ρηματικό ουσιαστικό ουδετέρου γένους με ενεργητική σημασία (γερούνδιο έχουν τα ενεργητικά, τα αποθετικά και τα ημιαποθετικά ρήματα). Διαθέτει γενική, δοτική, αιτιατική και αφαιρετική. Ισοδυναμεί με τις πλάγιες πτώσεις του έναρθρου απαρεμφάτου της ελληνικής.
Σχηματίζεται από το θέμα του ενεστώτα και τις καταλήξεις –ndi, –ndo, -ndum, -ndo (καταλήξεις δευτεροκλίτων ουσιαστικών). Τα γερούνδια των 4 συζυγιών amo deleo lego audio Γενική Δοτική Αιτιατική Αφαιρετική ama-ndi ama-ndo ama-ndum ama-ndo dele-ndi dele-ndo dele-ndum dele-ndo lege-ndi lege-ndo lege-ndum lege-ndo audie-ndi audie-ndo audie-ndum audie-ndo
Η χρήση των πτώσεων του γερουνδίου
1. Η γενική του γερουνδίου χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα ουσιαστικών και επιθέτων (γενική αντικειμενική) καθώς και των προθέσεων causa και gratia (=για να). Ο εμπρόθετος δηλώνει αιτία ή σκοπό.
2. Η δοτική του γερουνδίου εκφράζει σκοπό και χρησιμοποιείται κυρίως με επίθετα που σημαίνουν «κατάλληλος», «χρήσιμος» (aptus, idoneus, utilis)
3. Η αιτιατική του γερουνδίου είναι πάντοτε εμπρόθετη (ad, in) και εκφράζει σκοπό ή προορισμό ή αναφορά. π.χ. Quam multas imagines […] ―non solum ad intuendum ― scriptores […] nobis reliquerunt = Πόσο πολλές εικόνες μας κληροδότησαν οι συγγραφείς ―όχι μόνο για να τις ατενίζουμε [32]
4. Η αφαιρετική του γερουνδίου χρησιμοποιείται • απρόθετη για να δηλωθεί ο τρόπος. π.χ. […] cogitando homines excellentes […] mentem meam conformabam = με το να αναλογίζομαι τους εξαίρετους άνδρες διέπλαθα τον νου μου. [32] • εμπρόθετη ( de, ex, in και ab) για να δηλωθεί αναφορά ή αφετηρία. π.χ. Aesopus consilium Licini de fugiendocognovit = Ο Αίσωπος έμαθε το σχέδιο του Λίκινου για δραπέτευση 2
Σχηματικά
Σημείωση: Δοτική και εμπρόθετη αφαιρετική δεν συναντάμε ποτέ στο σχολικό εγχειρίδιο. Επομένως, όλοι οι συναντώμενοι τύποι σε -ndo είναι απρόθετες αφαιρετικές που δηλώνουν τρόπο.
Cato attulit quodam die
in curiam
ficum praecocem
ex Carthagine
ostendensque
patribus
inquit «Interrogo vos
quando putētis decerptam esse
hanc ficum ex arbore».
Cum omnes dixissent
esse recentem, inquit
«Atqui scitōte
decerptam esse Carthagine
ante tertium diem.
Tam prope a muris
habēmus hostem!
Itaque cavēte
periculum,
tutamini patriam.
Nolīte confidere
opibus urbis.
Deponite fiduciam,
quae est nimia vobis.
Neminem credideritis
consultūrum esse patriae,
nisi vos ipsi
consulueritis patriae.
Mementōte rem publicam fuisse
quondam in extrēmo discrimine!”
Statimque sumptum est
Punicum bellum tertium,
quo
delēta est Carthāgo.
Ο Κάτων έφερε κάποια μέρα
στο Βουλευτήριο
(ένα) πρώιμο σύκο
από την Καρχηδόνα
και, αφού το έδειξε
στους Συγκλητικούς,
είπε: «Σας ρωτώ
πότε νομίζετε ότι κόπηκε
αυτό το σύκο από το δέντρο».
Όταν όλοι είπαν
ότι ήταν φρέσκο, είπε:
«Κι όμως, να ξέρετε
ότι κόπηκε στην Καρχηδόνα
πριν από τρεις μέρες.
Τόσο κοντά στα τείχη
έχουμε τον εχθρό!
Επομένως φυλαχτείτε
από τον κίνδυνο,
προστατέψτε την πατρίδα.
Μην έχετε εμπιστοσύνη
στις δυνάμεις της πόλης.
Αποβάλετε την αυτοπεποίθηση,
που είναι υπερβολική σε εσάς.
Κανείς να μην πιστέψετε
ότι θα φροντίσει για την πατρίδα,
εάν εσείς οι ίδιοι
δε φροντίσετε για την πατρίδα.
Να θυμάστε ότι η πολιτεία βρέθηκε
κάποτε σε έσχατο κίνδυνο!»
Κι αμέσως άρχισε
ο τρίτος Καρχηδονιακός πόλεμος,
κατά τη διάρκεια του οποίου
καταστράφηκε η Καρχη
Καλή αρχή αστέρια μου!!!!! Θεματική ΕνότηταΚύρια Στοιχεία & Χαρακτηριστικά Βιογραφία • Καταγωγή από πλούσια αριστοκρατική οικογένεια τ...