Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2023

Λατινικά γ λυκείου

 

Ερωτήσεις Εισαγωγής Κλειστού Τύπου

Λατινικά Ερωτήσεις Εισαγωγής Κλειστού Τύπου

Ερωτήσεις Εισαγωγής

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ- ΛΑΘΟΥΣ

Η λατινική γλώσσα

  1. Η διάλεκτος των Λατίνων ανήκει στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια.
  2. Η λατινική υπερίσχυσε των άλλων διαλέκτων με την επέκταση των Ρωμαίων σε όλη την ιταλική χερσόνησο.
  3. Οι Ρωμαίοι σε όλες τις περιπτώσεις χρησιμοποιούσαν το επίθετο «λατινική».
  4. Ένας από τους λόγους των ομοιοτήτων ανάμεσα στη Λατινική και την Ελληνική είναι η κατάκτηση της ελληνικής Ανατολής από τους Ρωμαίους.
  5. Το λατινικό αλφάβητο στην πραγματικότητα είναι ελληνικό.
  6. Η αρχέγονη λατινική γλώσσα ήταν πομπώδης.
  7. Η αρχέγονη λατινική γλώσσα είχε τα χαρακτηριστικά του λαού που την χρησιμοποιούσε.
  8. Τα γραπτά μνημεία για τη λατινική μέχρι και τον 3ο π.Χ. αι. παρουσιάζουν ιδιαίτερη λογοτεχνική αξία.
  9. Η λογοτεχνική εξέλιξη των Λατίνων συντελείται με την επαφή των Ρωμαίων με τον ελληνικό πολιτισμό.
  10. Η καλλιέργεια της Λατινικής πραγματοποιείται με την ιστορική συνάντηση των Ρωμαίων με τους Έλληνες το 340 π.Χ.

Η γένεση της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

  1. Η ρωμαϊκή λογοτεχνία είναι η πρώτη «καταγόμενη» λογοτεχνία.
  2. Η ρωμαϊκή λογοτεχνία δημιουργείται δεχόμενη την επιρροή της ελληνικής γραμματείας.
  3. Η γενέθλιος χρονολογία της ρωμαϊκής λογοτεχνίας θεωρείται το 140 π.Χ.
  4. Ο Λίβιος Ανδρόνικος μετέφρασε στα Λατινικά την Ιλιάδα και την Οδύσσεια.
  5. Ο Λίβιος Ανδρόνικος χρησιμοποίησε στις μεταφράσεις του το δακτυλικό εξάμετρο.
  6. Ο Λίβιος Ανδρόνικος ασχολήθηκε με θεατρικές παραστάσεις.
  7. Στις ρίζες της ρωμαϊκής γραμματείας βρίσκεται ένα ελληνικό είδος, το διδακτικό έπος.
  8. Οι αρχέγονες συνθήκες γένεσης της ρωμαϊκής λογοτεχνίας δεν επηρέασαν τη μετέπειτα συγγραφική παραγωγή των Ρωμαίων.
  9. Η ρωμαϊκή λογοτεχνία, κατά τη γένεσή της, στηρίχθηκε στο έργο του Ομήρου.
  10. Ο Λίβιος Ανδρόνικος ήταν έλληνας αιχμάλωτος πολέμου.

Εποχές της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

  1. Στην πρώτη οριοθέτηση των εποχών της ρωμαϊκής λογοτεχνίας επικράτησε η περιγραφική διαίρεση.
  2. Σύμφωνα με την αριστοκρατική αξιολόγηση τα μεγάλα ταλέντα της ρωμαϊκής λογοτεχνίας παρουσιάζονται σε συγκεκριμένες εποχές.
  3. Στην περιγραφική διαίρεση μπορεί να συναντήσει κανείς τον όρο «μετακλασική εποχή».
  4. Η διαίρεση της λογοτεχνίας σε «χρυσό αιώνα», «αργυρό αιώνα» κ.λπ. συναντάται στη διαίρεση με ιστορικά κριτήρια.
  5. Η διάκριση με ιστορικά κριτήρια γίνεται με βάση δύο εποχές: τη δημοκρατική εποχή και την αριστοκρατική.
  6. Η κλασική εποχή φτάνει ως τον θάνατο του Αυγούστου, το 14 μ.Χ.
  7. Η περίοδος της Ύστερης αρχαιότητας τοποθετείται κατόπιν της μετακλασικής εποχής.
  8. Η αυτοκρατορική εποχή χωρίζεται σε πρώιμη και ύστερη.
  9. Το τέλος της αρχαίας ρωμαϊκής λογοτεχνίας τοποθετείται στην έναρξη του Λατινικού Μεσαίωνα.
  10. Ο λατινικός Μεσαίωνας αρχίζει τον 6ο αι. μ.Χ.

Γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

  1. Βασικό χαρακτηριστικό της ρωμαϊκής λογοτεχνίας είναι η στενή συνάφειά της με την ελληνική γλώσσα και γραμματεία.
  2. Η φράση «Η Ελλάδα ενώ κατακτήθηκε, εισήγαγε τις τέχνες στο αγροτικό Λάτιο» ανήκει στον Οβίδιο.
  3. Το ιδανικό της κατοχής δύο γλωσσών ενσαρκώνεται σε όλους τους ρωμαίους λογοτέχνες.
  4. Πολλές ελληνικές λέξεις διατηρούνται ακόμα και σήμερα σε ρωμανικές γλώσσες.
  5. Ο Πλαύτος επηρεάστηκε από την αττική τραγωδία.
  6. Ο Βεργίλιος επηρεάστηκε από τον Όμηρο.
  7. Ο Σενέκας δέχεται την επιρροή από τις αττικές τραγωδίες.
  8. Η σχέση του ρωμαίου λογοτέχνη με το ελληνικό πρότυπο είναι η τυφλή μίμηση.
  9. Οι Ρωμαίοι λογοτέχνες αναμειγνύουν χρονικά διαφορετικά ελληνικά πρότυπα.
  10. Η κωμωδία στους Ρωμαίους λογοτέχνες ωριμάζει τελευταία, όπως ακριβώς και στους Έλληνες.
  11. Η σάτιρα είναι ένα νέο, καθαρά ρωμαϊκό είδος.
  12. Η ρωμαϊκή ελεγεία έχει πολλά κοινά στοιχεία με την ελληνική.
  13. Τα πάτρια ήθη (mos maiorum) προβάλλονται κυρίως σε ποιητικά έργα.
  14. Οι άριστοι χειριστές της λατινικής γλώσσας εμπλουτίζουν τα φυσικά χαρακτηριστικά της.
  15. Η γλώσσα των Ρωμαίων θεωρείται η κατάλληλη για την παγκόσμια πολιτισμική επικοινωνία.

Η εξέλιξη της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

Κλασική εποχή

  1. Κατά την κλασική εποχή συνεχίζονται οι πειραματισμοί στην λατινική λογοτεχνία.
  2. Κατά την κλασική εποχή στη ρωμαϊκή λογοτεχνία επιδιώκεται η σύζευξη μορφής και περιεχομένου.
  3. Κατά την κλασική εποχή στη ρωμαϊκή λογοτεχνία δίνεται βαρύτητα στο πραγματικό έναντι του πλασματικού.
  4. Κατά την κλασική εποχή οι ρωμαίοι λογοτέχνες ανταγωνίζονται αποτελεσματικά τους Έλληνες.
  5. Ο Κάτουλλος ανταγωνίζεται τον Θεόκριτο.
  6. Μετά το 90 π.Χ. παρατηρείται ένα άγονο κενό περίπου 50 χρόνων.
  7. Η έννοια του «κλασικού» διαμορφώνεται μετά το 90 π.Χ.
  8. Η κλασική εποχή χωρίζεται σε δύο περιόδους.
  9. Η πρώτη περίοδος της κλασικής εποχής είναι γνωστή με τον όρο «Αυγούστειοι χρόνοι».
  10. Οι «νεωτερικοί» ποιητές δημιουργούν ποιήματα που διακρίνονται για την μεγάλη έκτασή τους.
  11. Το ύφος των «νεωτερικών» ποιητών είναι σκοτεινό και υπαινικτικό.
  12. Οι «νεωτερικοί» ποιητές ασχολούνται με λυρική και ελεγειακή ποίηση, επύλλια και επιγράμματα.
  13. Ο θάνατος του Αυγούστου σηματοδοτεί αποκλειστικά το τέλος μιας σημαντικής πολιτικής περιόδου.
  14. Κατά την κλασική εποχή οι Ρωμαίοι λογοτέχνες προσλαμβάνουν δημιουργικά το ελληνικό πρότυπο και διαθέτουν πλέον τους δικούς τους «κλασικούς».
  15. Μετά το τέλος της κλασικής εποχής αρχίζει ο επιγονισμός που σηματοδοτεί και την έκπτωση της ποιότητας της ρωμαϊκής λογοτεχνίας.

Α. Οι χρόνοι του Κικέρωνα

  1. Οι χρόνοι του Κικέρωνα σηματοδοτούν μια περίοδο με εξοντωτικές διαμάχες για την εξουσία.
  2. Στα χρόνια του Κικέρωνα οι ρωμαίοι λογοτέχνες παράγουν λυρική και ελεγειακή ποίηση.
  3. Οι ρητορικοί λόγοι των ρωμαίων λογοτεχνών έχουν ως πρότυπο τους αττικούς ρήτορες.
  4. Ο διανοούμενος καλλιτέχνης των χρόνων του Κικέρωνα αυτονομείται από τα ελληνικά πρότυπα.
  5. Ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας θεωρείται κορυφαίος εκπρόσωπος της πεζογραφίας και ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες της αρχαιότητας.
  6. Ο Κικέρων έγραψε περισσότερους από 100 λόγους, αλλά σώζονται περίπου οι μισοί.
  7. Το περιεχόμενο των λόγων του Κικέρωνα είναι συμβουλευτικό.
  8. Ο Κικέρων υπήρξε θαυμαστής του Αριστοτέλη.
  9. Η προσωπικότητα του Κικέρωνα αναδεικνύεται μέσα από τις 800 επιστολές του που δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατό του.
  10. Ο Κικέρωνας θεωρείται κορυφαίος συγγραφέας της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
  11. Ο Βάρρων θεωρείται άριστος γνώστης της λατινικής γλώσσας.
  12. Ο Βάρρων ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη ρωμαϊκή ιστορία.
  13. Ο Ιούλιος Καίσαρας ασχολείται με την ιστορική βιογραφία.
  14. Ο Ιούλιος Καίσαρας στα έργα του ακολουθεί το ύφος του Ξενοφώντα.
  15. Ο Σαλλούστιος Κρίσπος μεταφέρει στο έργο του την ιστορική μονογραφία.
  16. Η ποιητική παραγωγή στα χρόνια του Κικέρωνα είναι και ποσοτικά και ποιοτικά τεράστια.
  17. Ο Βαλέριος Κάτουλλος έχει γράψει 16 ποιήματα στα οποία αποτυπώνεται ο πόθος και ο πόνος για μια κοπέλα.
  18. Ο Λουκρήτιος χαρακτηρίζεται ως επαναστάτης υλιστής.
  19. Το έργο «Για τη φύση των πραγμάτων» (De rerum natura) είναι ένα ιστορικό έπος.
  20. Ο Βάρρων στα έργα του συνδυάζει τον ποιητικό και τον πεζό λόγο.

Β. Οι Αυγούστειοι χρόνοι

  1. Στα χρόνια του Αυγούστου οι ρωμαίοι ποιητές συνδέουν τα έργα τους με την πολιτική ζωή.
  2. Στον Αύγουστο και τον Μαικήνα οφείλεται η συσπείρωση κορυφαίων ταλέντων σε λογοτεχνικούς κύκλους.
  3. Στα χρόνια του Αυγούστου δίνεται βαρύτητα στην πεζογραφία και ακολουθεί η ποίηση.
  4. Ο Βιργίλιος εκτός από το ηρωικό και διδακτικό έπος ασχολείται με τα επιγράμματα.
  5. Ο Οράτιος εκπροσωπεί τη λυρική ποίηση.
  6. Εθνικός ποιητής των Ρωμαίων θεωρείται ο Βιργίλιος.
  7. Η Αινειάδα του Βιργιλίου μιμείται την Ιλιάδα του Ομήρου.
  8. Οι Εκλογές και τα Γεωργικά είναι μεταγενέστερες συλλογές της Αινειάδας.
  9. Λογοτεχνικό πρότυπο των Γεωργικών είναι ο Θεόκριτος.
  10. Ο Βιργίλιος αποτέλεσε πρότυπο πολλών λογοτεχνών.
  11. Ο Οράτιος είναι ο πρώτος που μετέφερε το αιολικό άσμα στη Ρώμη.
  12. Οι Ωδές του Ορατίου έχουν ως πρότυπο τον Αρχίλοχο.
  13. Για την επίσημη έναρξη της pax Augusta ο Αύγουστος ανέθεσε τη σύνθεση του Ύμνου της Εκατονταετίας στον Οβίδιο.
  14. Τα έργα του Προπέρτιου χαρακτηρίζονται από καθαρότητα και κομψότητα.
  15. Ο Οβίδιος καλλιέργησε νέα ποιητικά είδη.
  16. Οι Μεταμορφώσεις είναι έργο του Ορατίου.
  17. Ο Τίτος Λίβιος ασχολήθηκε στα έργα του με την παρουσίαση των Καρχηδονιακών πολέμων.
  18. Στην ιστοριογραφία του Λίβιου διακρίνονται έννοιες όπως η «pietas».
  19. Το έργο του Τίτου Λίβιου αποτελείται από 14 βιβλία.
  20. Το έργο Για την αρχιτεκτονική (De architectura) είναι του Βιτρούβιου.

Μετακλασική εποχή

  1. Κατά την μετακλασική εποχή το ύφος στη λογοτεχνία χαρακτηρίζεται απλό.
  2. Κάτι που χαρακτηρίζει το περιεχόμενο των μετακλασικών κειμένων είναι ο ρεαλισμός.
  3. Η περίοδος των «σκοτεινών χρόνων» είχε διάρκεια εξήντα ετών.
  4. Η μετακλασική εποχή χωρίζεται σε δύο περιόδους.
  5. Στη δεύτερη περίοδο γίνεται προσπάθεια απομίμησης των κλασικών.
  6. Κατά την μετακλασική εποχή οι γραμματικοί μελετούν σε βάθος τη γλώσσα.
  7. Στην μετακλασική εποχή η ρητορεία, λόγω των πολιτικών συνθηκών, γνωρίζει μεγάλη ακμή.
  8. Ο Σίλιος Ιταλικός έγραψε για τον Καρχηδονιακό πόλεμο.
  9. Έργο του Σενέκα του Νεότερου είναι οι Διάλογοι.
  10. Στα έργα του Σενέκα παρουσιάζονται πολλές συγγένειες με τη χριστιανική διδασκαλία.
  11. Ο Τάκιτος έγραψε μια παρωδία της Οδύσσειας.
  12. Ο Πλίνιος ο Νεότερος στις καλλιτεχνικές Επιστολές του περιγράφει την έκρηξη του Βεζούβιου.
  13. Ο Σενέκας ασχολήθηκε και με την τραγωδία.
  14. Με τη σάτιρα του Ιουβενάλη αναδεικνύεται η αθλιότητα των κατοίκων της Ρώμης.
  15. Το έργο Περί των επιφανών ανδρών ανήκει στον Παπιανό.
  16. Το μόνο παραμύθι που διαθέτουμε από την αρχαιότητα βρίσκεται στις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου.
  17. Στις Μεταμορφώσεις υπάρχει το παραμύθι του Έρωτα και της Ψυχής.
  18. Η Αγία Γραφή μεταφράζεται για πρώτη φορά στα Λατινικά στη βόρεια Αφρική.
  19. Η χριστιανική γραμματεία κάνει την εμφάνισή της στη μετακλασική εποχή.
  20. Ο Αύλος Γέλλιος ασχολήθηκε με τη χριστιανική γραμματεία.

Ύστερη αρχαιότητα

  1. Το κίνημα των Νέο-Νεωτερικών επιδιώκει την υφολογική εκλέπτυνση.
  2. Ο Βοήθιος θεωρείται ο «πατέρας του Μεσαίωνα».
  3. Κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας τα ποιήματα αποκτούν πιο ευχάριστο και ψυχαγωγικό περιεχόμενο.
  4. Ο Νεμεσιανός γράφει ποιήματα ηρωικού περιεχομένου.
  5. Ένα ποίημα με τίτλο «Το ξενύχτι της Αφροδίτης» είναι αγνώστου ποιητή.
  6. Ο Βοήθιος ασχολήθηκε με μεταφράσεις του Πλάτωνα στα Λατινικά.
  7. Το έργο «Η παρηγοριά της φιλοσοφίας» ανήκει στον Κασσιόδωρο.
  8. Την χριστιανική αλληγορία θεμελιώνει την περίοδο αυτή ο Προυδέντιος.
  9. Την Αγία γραφή μεταφράζει ο Αυγουστίνος.
  10. Η πορεία της ρωμαϊκής λογοτεχνίας συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια του Ουμανισμού και των Νεότερων χρόνων.

 

 



Τετάρτη 18 Οκτωβρίου 2023

Α1 λογοτεχνία Ερωτόκριτος

 Η γυναίκα στην παραδοσιακή και στη σύγχρονη κοινωνία

Στις δυτικές κοινωνίες η παραδοσιακή-πατριαρχική οικογένεια χαρακτηριζόταν από την ανισότητα ανάμεσα στα δύο φύλα η οποία επεκτεινόταν σε όλους τους τομείς της ζωής.

Βασικά χαρακτηριστικά των παραδοσιακών-πατριαρχικών κοινωνιών ήταν:

  1. O γάμος στηριζόταν στα κοινωνικο-οικονομικά συμφέροντα των δύο συμβαλλομένων οικογενειών· Επομένως ο έρωτας ή η ρομαντική αγάπη δεν αποτελούσε προϋπόθεση, ούτε υπήρχαν προσδοκίες για ανάπτυξη ενός τέτοιου είδους αγάπης. H επιλογή συντρόφου γινόταν από τους γονείς και οι επιθυμίες του ζευγαριού δε θεωρούνταν συνήθως σημαντικές.
  2. H σεξουαλικότητα ήταν άμεσα συνυφασμένη με την αναπαραγωγή. H ανισότητα μεταξύ αντρών και γυναικών επεκτεινόταν και στη σεξουαλική τους ζωή. Οι άντρες είχαν το δικαίωμα πριν από το γάμο τους να έχουν σεξουαλικές εμπειρίες – όμως θέλοντας να εξασφαλίσουν τη συνέχεια στην καταγωγή και τη μεταβίβαση της περιουσίας, ήθελαν να είναι σίγουροι ότι μια συγκεκριμένη γυναίκα θα ήταν η μητέρα των παιδιών τους. Για αυτό η παρθενιά ήταν μια θεμελιώδης αρετή που έπρεπε να χαρακτηρίζει μια γυναίκα για να μπορέσει να παντρευτεί, ενώ παράλληλα η αφοσίωση και η πίστη προς τον άντρα τους ήταν δύο αρετές που καλλιεργούνταν στα κορίτσια και απαιτούνταν από την παραδοσιακή κοινωνία ώστε να μπορέσει ένας γάμος να στεριώσει.
  3. Οι οικογένειες ήταν πολυμελείς – τα παιδιά αποτελούσαν οικονομική επένδυση για μια οικογένεια αφού τόσο οι αγροτικές εργασίες όσο και οι δουλειές του νοικοκυριού απαιτούσαν μεγάλο αριθμό εργατικών χεριών. Τα παιδιά έπρεπε να είναι υπάκουα στους γονείς [βρίσκονταν σε παρόμοια κοινωνική θέση όπως και οι γυναίκες] ενώ παράλληλα, δεν ανατρέφονταν με βάση τις ψυχοσωματικές τους ανάγκες αλλά οι γονείς ενδιαφέρονταν περισσότερο για τη συνεισφορά τους στις κοινές οικογενειακές ασχολίες που είχαν ως στόχο την επιβίωση της οικογένειας.                    H ανάπτυξη της τεχνολογίας και των επιστημών και η εξάπλωσή τους σε μια μεγάλη μερίδα χωρών ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λόγους που επηρέασαν τις αξίες, τις αντιλήψεις και κατά συνέπεια τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Οι γενικές αυτές κοινωνικο-οικονομικές αλλαγές συνοδεύτηκαν από μια σειρά αλλαγών στους διάφορους κοινωνικούς θεσμούς – όπως η οικογένεια. O ρόλος των γυναικών μέσα στην οικογένεια και στην κοινωνία γενικότερα έχει ενδυναμωθεί αφού σήμερα διεκδικούν το δικαίωμα μόρφωσης τους, ένταξης στην αγορά εργασίας, είναι οικονομικά ανεξάρτητες, διεκδικούν μεγαλύτερη νομική ισότητα, έχουν περισσότερη ελευθερία.

(Πηγή: Οικογένεια και αλλαγή, http://sciencearchives.wordpress.com/2011/01/07/%CE%AD-%CF%8D-%CE%AC/ )

Εργασίες

  1. Να μελετήσετε το κείμενο και να εντοπίσετε τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η κοινωνία την εποχή στην οποία αναφέρεται το ποίημα έχει πατριαρχική κοινωνική οργάνωση.
  2. Ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τη νένα «φρόνιμη γυναίκα του καιρού τση». Συμφωνείτε με αυτόν τον χαρακτηρισμό; Στην απάντησή σας να λάβετε υπόψη την εποχή της ηρωίδας, τις κοινωνικές αντιλήψεις και τα κοινωνικά δεδομένα που επικρατούν, καθώς και τη σχέση της και τα συναισθήματά της προς την Αρετούσα.
  3. Να σκιαγραφήσετε την Αρετούσα, όπως παρουσιάζεται στο απόσπασμα. Στην απάντησή σας να αναφερθείτε στα εξής: α) Ποιες είναι οι επιθυμίες και τα συναισθήματα της ηρωίδας, όπως φαίνονται από όσα λέει η ίδια αλλά και από όσα συνάγουμε από τα λόγια της νένας της. β) Πώς επηρεάζει τη ζωή της η κοινωνική πραγματικότητα της εποχής της; γ) Πώς αντιμετωπίζει η ίδια τις πιέσεις που δέχεται από το περιβάλλον της; Υποκύπτει, ενδίδει σ’ αυτές ή αντιστέκεται;
  4. Οι δύο γυναίκες που παρουσιάζονται στο κείμενο φαίνεται να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις. Να παρουσιάσετε σύντομα τις αντιλήψεις τους συσχετίζοντάς τις με την κοινωνική πραγματικότητα της εποχής τους. Να επιχειρήσετε να εξηγήσετε τους λόγους της διαφοροποίησής τους.
  5. Να υποθέσετε ότι είστε η Αρετούσα και να γράψετε μια σελίδα ημερολογίου στην οποία θα διηγείστε τα γεγονότα που παρουσιάζονται στο απόσπασμα του ποιήματος. Να λάβετε υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του είδους του ημερολογίου που είναι: η απλή, καθημερινή γλώσσα, η υποκειμενικότητα, η εξομολογητική διάθεση και η έκφραση των συναισθημάτων του πομπού.
  6. Φανταστείτε πώς θα μπορούσε να μεταφερθεί η ιστορία αυτή στη σύγχρονη εποχή και γράψτε έναν διάλογο – ή μια αφήγηση, ένα ποίημα, ό,τι άλλο εμπνευστείτε – ανάμεσα στην Αρετούσα (της οποίας το όνομα πρέπει βέβαια να αλλάξετε) και ένα άλλο πρόσωπο που προσπαθεί να την πείσει ότι ο έρωτάς της είναι αδιέξοδος. Μπορείτε να πάρετε ιδέες από την παρουσίαση μιας ταινίας με σχετική θεματολογία.


Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2023

Ο θρήνος της Αρετούσας


 https://youtu.be/poluURwuc8Q?si=8Xni7XiusMLqE6nZ

Α1 λογοτεχνία

 

Βιτσέντζου Κορνάρου: "Ερωτόκριτος"


Εισαγωγικά:
Το απόσπασμα αναφέρεται στις στιγμές πριν τη συνάντηση του Ερωτόκριτου με την Αρετούσα. H Αρετούσα μόνη και απογοητευμένη παραμένει στη φυλακή, τιμωρημένη από τον ίδιο της τον πατέρα για την επιμονή της να παντρευτεί τον Ερωτόκριτο. Η ανοιξιάτική αναγέννηση της φύσης φαίνεται να αποτελεί προμήνυμα του αίσιου τέλους της περιπέτειας των δύο νέων.  


Παραδοσιακή ποίηση:
Το ποίημα ανήκει στην παραδοσιακή ποίηση γιατί:
  • έχει έμμετρο στίχο (ιαμβικός 15 σύλλαβος)
  • έχει ποιητικό λεξιλόγιο (εφάνη ολόχαρη η αυγή, εγέλαν η ανατολή κι η δύση καμαρώνει, το πρικαμένο αηδόνι κλπ.)
  • έχει κανονική στίξη (παρουσία κομμάτων και τελειών, ο ευθύς λόγος σε εισαγωγική, χρήση ερωτηματικού κλπ.)
  • διατήρηση κοινών νοημάτων των λέξεων (μεσ στη σκοτεινή φ'λακήν, η μέρα ξημερώνει κλπ.)
  • λογική ανάπτυξη του θέματος (περιγραφή της φύσης και αντιπαράθεσή της με τη συναισθηματιική κατάσταση της Αρετής κλπ.)
  • έλλογη νοηματική αλληλουχία (ομαλή  μετάβαση από το ένα θέμα στο άλλο: π.χ. ο λόγος της νένας παρουσιάζει νοηματική συνοχή)
  • τίτλος προϊδεαστικός του περιεχομένου (Ερωτόκριτος : όνομα βασικού ήρωα)
  • λυρισμός: έμφαση στα συναισθήματα, στις περιγραφές κλπ.  

Θέμα:
  • Η ομορφιά της φύσης λίγο πριν τη συνάντηση και την αναγνώριση των δύο νέων.
  • Η προσπάθεια της Φροσύνης να πείσει την Αρετούσα να ξεχάσει τον Ερωτόκριτο.
Ενότητες:
Το απόσπασμα μπορεί να χωριστεί σε δύο ενότητες:
  • 1η ενότητα: στ. 1-24: Η περιγραφή της φύσης
  • 2η ενότητα: στ. 25-52: Η σκηνή στη φυλακή με την Αρετούσα και τη νένα της. 

Ερμηνευτική Ανάλυση:
Πρόσωπα:
Η Φροσύνη είναι μια γυναίκα που αποδέχεται τις αντιλήψεις της κοινωνίας της και της εποχής της (στ. 31). Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι πιστεύει στους οιωνούς (= τα σημάδια) (στ. 32-33, 36-38), δέχεται το θεσμό του προξενιού (στ. 40) και αποδέχεται την πατρική εξουσία (στ. 43). Η προσπάθειά της να πείσει την Αρετούσα οφείλεται στην αγάπη της γι’ αυτήν και δείχνουν ρεαλισμό, λογική και σύνεση.​

Επιμέρους θέματα:
Προετοιμασία της αναγνώρισης του Ερωτόκριτου από την Αρετούσα:
Η επικείμενη αναγνώριση του Ερωτόκριτου από την Αρετούσα αναγγέλλεται από τον ίδιο τον ποιητή:
α. άμεσα: στους στίχους 1-2 («ήρθεν η ώρα κι ο καιρός κι η μέρα ξημερώνει/να φανερώσει ο Ρώκριτος το πρόσωπο που χώνει») και στους στίχους 17-18 και 24 («Εσκόρπισεν η συννεφιά, οι αντάρες εχαθήκα/πολλά σημάδια τση χαράς στον ουρανό εφανήκα», «όλα γρικούν κουρφές χαρές κι όλα τσι φανερώνουν»).
β. έμμεσα: από το ξεφάντωμα της φύσης. Όλα τα πλάσματα χαίρονται και προαναγγέλλουν έτσι τη χαρά της αναγνώρισης. Ακόμα και τα πουλιά που κάθονται στο κεφάλι της Αρετούσας (στ. 28) είναι καλός οιωνός και προμηνύουν χαρές.

​
Λαϊκές αντιλήψεις μέσα από τα λόγια της νένας:
α. Η λαϊκή δοξασία ότι οι θεοί (ή ο Θεός) ειδοποιούν με σημάδια τους ανθρώπους για τα καλά ή τα άσχημα γεγονότα που πρόκειται να συμβούν. Η αντίληψη αυτή είναι γνωστή ήδη από τον Όμηρο (οιωνοσκοπία, σπλαχνοσκοπία, κίνηση του καπνού της φωτιάς, όνειρα).
β. Η αντίληψη ότι το καλύτερο γεγονός που μπορεί να συμβεί σε μια νέα κοπέλα είναι ο γάμος.
γ. Η πεποίθηση ότι τα παιδιά –και κυρίως τα κορίτσια- οφείλουν να υποτάσσονται στη θέληση του πατέρα τους, ακόμα και για αυστηρά προσωπικά θέματα, όπως ο γάμος (έντονα πατριαρχική οικογένεια της εποχής).
δ. Η άποψη ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να επιδιώκουν τα αδύνατα, αλλά να περιορίζονται και να ικανοποιούνται με αυτά που μπορούν να έχουν ζώντας συμβιβασμένοι με την πραγματικότητα.

Ποιητική τεχνική:
Το απόσπασμα είναι αφηγηματικό. Ο αφηγητής είναι εξωδιηγητικός. Η αφήγηση (στ. 1-2, 25-34) συμπληρώνεται από την εκτενή περιγραφή της φύσης (στ.3-24) και το διάλογο (στ. 35-52), όταν ο ποιητής δίνει το λόγο στη Φροσύνη για να συμβουλέψει την Αρετούσα.
Το εύρημα των πουλιών που μας μεταφέρουν από τη μία ενότητα στην άλλη, θυμίζει τη δημοτική ποίηση και ταυτόχρονα δηλώνει την αντίθεση ανάμεσα στο φως και στη σκοτεινή φυλακή, και δίνει στη νένα την ευκαιρία να μιλήσει.

 
Στιχουργική:
Το ποίημα είναι γραμμένο σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο παροξύτονο στίχο με ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία. Στους στίχους 11-12 έχουμε διασκελισμό (= το νόημα του ενός στίχου συνεχίζεται στον επόμενο· ο διασκελισμός είναι σπανιότατος στην ποίηση πριν από τον 19ο αιώνα) και ποικιλία στο ρυθμό, που μας δίνει μουσική διάσταση και ολοκληρώνει την αισθητική απόλαυση.
Ύφος:
Άμεσο και ζωντανό χάρη στις εικόνες, γλαφυρό, φυσικό και αβίαστο με χρήση του δραματικού ενεστώτα. Η περιγραφή της φύσης αποτελεί την κορύφωση του λυρισμού, ενώ ο λόγος της νένας έχει ύφος παραινετικό και συμβουλευτικό.
Γλώσσα:
Πλούσιο λεξιλόγιο, άνετη έκφραση, κοντά στη φυσική ομιλία του κρητικού λαού (=κρητικό ιδίωμα). Το θέμα είναι λυρικό και υπάρχει μια ποιητική περιγραφή της φύσης.


Εκφραστικά μέσα:
  • προσωποποιήσεις των στοιχείων της φύσης: η αυγή (στ.3) τα περιγιάλια (στ.7), η θάλασσα (στ.7), ο ήλιος (στ. 11), τα πουλιά (στ.14), η δύση και η ανατολή (στ. 10), τα στενά και οι στράτες (στ. 23).
  • μεταφορές: οι ιδιότητες των εμψύχων μεταφέρονται στα άψυχα, π.χ. «ολόχαρη η αυγή» (στ. 3), «γλυκύς βοράς» (στ. 6), «γλυκύς σκοπός» (στ. 8), «πρικαμένο αηδόνι/αμέ πετά πασίχαρο» (στ. 21-22).
  • παρομοιώσεις: «σαν παραχρουσεμένα» (στ.20), «και φαίνεταί σου και χαρές μεγάλες προμημούσι» (στ.28).
  • εικόνες: η χαρούμενη αυγή, τα χορτάρια που έχουν φυτρώσει, τα πουλάκια που φιλιούνται, ο ουρανός με το αεράκι και τα χρυσαφένια σύννεφα, τα δύο πουλάκια που ερωτοτροπούν πάνω από το κεφάλι της Αρετούσας.
  • αντιθέσεις: στ. 17-18, 21-22, 25-6.
  • ασύνδετα: όπου έχει κόμματα, στ. 3-4, 7-8, 9-10, 13-14, 15-16, 17-18, 23-24.
  • σύνθετες λέξεις: «ολόχαρη», «χαμοπετώντας», «εγλυκοκιλαδούσαν», «παραχρουσωμένα», «πασίχαρο», χαμοπετούσι»
  • δραματικός ενεστώτας: στ.1-30: «ξημερώνει», «δείχνει», «καμαρώνει», «στολίζει» κ.ά.
  • Τραγική ειρωνεία: Η Φροσύνη, η νένα (= παραμάνα) της Αρετούσας, παρακαλά την Αρετούσα να κάνει δεκτή την πρόταση γάμου του ξένου που έσωσε την πατρίδα της και να ξεχάσει τον Ερωτόκριτο, χωρίς να γνωρίζει ότι ο ξένος είναι ο Ερωτόκριτος.

Stars

  Καλή αρχή αστέρια μου!!!!! Θεματική ΕνότηταΚύρια Στοιχεία & Χαρακτηριστικά Βιογραφία • Καταγωγή από πλούσια αριστοκρατική οικογένεια τ...