Ξενοφῶντος Ἀπομνημονεύματα Δ, 1, 3-4
Το έργο αυτό του Ξενοφώντα εντάσσεται στα φιλοσοφικά του και όχι στα ιστορικά. Πρόθεσή του είναι να παρουσιάσει και να εκθειάσει τον δάσκαλό του, τον φιλόσοφο Σωκράτη. Στο απόσπασμα ο ίδιος ο Ξενοφώντας, προσπαθώντας να σκιαγραφήσει την ιδιοσυγκρασία και αρετή του Σωκράτη, περιγράφει την διδασκαλία του δασκάλου του για την αξία της παιδείας.
Οὐ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἐπὶ πάντας ᾔει, ἀλλὰ τοὺς μὲν οἰομένους φύσει ἀγαθοὺς εἶναι, μαθήσεως δὲ καταφρονοῦντας, ἐδίδασκεν ὅτι αἱ ἄρισται δοκοῦσαι εἶναι φύσεις μάλιστα παιδείας δέονται, ἐπιδεικνύων τῶν τε ἵππων τοὺς εὐφυεστάτους, θυμοειδεῖς τε καὶ σφοδροὺς ὄντας, εἰ μὲν ἐκ νέων δαμασθεῖεν, εὐχρηστοτάτους καὶ ἀρίστους γιγνομένους, εἰ δὲ ἀδάμαστοι γένοιντο,
δυσκαθεκτοτάτους καὶ φαυλοτάτους· καὶ τῶν κυνῶν τῶν εὐφυεστάτων, φιλοπόνων τε οὐσῶν καὶ ἐπιθετικῶν τοῖς θηρίοις, τὰς μὲν καλῶς ἀχθείσας ἀρίστας γίγνεσθαι πρὸς τὰς θήρας καὶ χρησιμωτάτας, ἀναγώγους δὲ γιγνομένας ματαίους τε καὶ μανιώδεις καὶ δυσπειθεστάτας. Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἀνθρώπων τοὺς εὐφυεστάτους, ἐρρωμενεστάτους τε ταῖς ψυχαῖς ὄντας καὶ
ἐξεργαστικωτάτους ὧν ἅν ἐγχειρῶσι, παιδευθέντας μὲν καὶ μαθόντας ἃ δεῖ πράττειν, ἀρίστους τε καὶ ὠφελιμωτάτους γίγνεσθαι· πλεῖστα γὰρ καὶ μέγιστα ἀγαθὰ ἐργάζεσθαι· ἀπαιδεύτους δὲ καὶ ἀμαθεῖς γενομένους κακίστους τε καὶ βλαβερωτάτους γίγνεσθαι.
δυσκαθεκτοτάτους καὶ φαυλοτάτους· καὶ τῶν κυνῶν τῶν εὐφυεστάτων, φιλοπόνων τε οὐσῶν καὶ ἐπιθετικῶν τοῖς θηρίοις, τὰς μὲν καλῶς ἀχθείσας ἀρίστας γίγνεσθαι πρὸς τὰς θήρας καὶ χρησιμωτάτας, ἀναγώγους δὲ γιγνομένας ματαίους τε καὶ μανιώδεις καὶ δυσπειθεστάτας. Ὁμοίως δὲ καὶ τῶν ἀνθρώπων τοὺς εὐφυεστάτους, ἐρρωμενεστάτους τε ταῖς ψυχαῖς ὄντας καὶ
ἐξεργαστικωτάτους ὧν ἅν ἐγχειρῶσι, παιδευθέντας μὲν καὶ μαθόντας ἃ δεῖ πράττειν, ἀρίστους τε καὶ ὠφελιμωτάτους γίγνεσθαι· πλεῖστα γὰρ καὶ μέγιστα ἀγαθὰ ἐργάζεσθαι· ἀπαιδεύτους δὲ καὶ ἀμαθεῖς γενομένους κακίστους τε καὶ βλαβερωτάτους γίγνεσθαι.
Λεξιλόγιο
- δυσκάθεκτος : ο δύσκολα συγκρατηθείς, αδάμαστος.
- ἐξεργαστικός : ο ικανός να εκτελέσει κάτι.
Παρατηρήσεις
Γ1. Από το άνωθεν κείμενο να μεταφραστεί το απόσπασμα : «καὶ τῶν κυνῶν τῶν εὐφυεστάτων …….. ἀρίστους τε καὶ ὠφελιμωτάτους γίγνεσθαι».
Μονάδες 10
Γ2. Πώς συνέδεε ο Σωκράτης την παιδεία με την ανθρώπινη φύση βάσει του αρχαίου κειμένου;
Μονάδες 10
Γ3α. Να γίνει παραθετική αντικατάσταση στους παρακάτω τύπους: μάλιστα, καλῶς, μανιώδεις, ἀρίστους, κακίστους.
Μονάδες 5
Γ3β. Να μεταφερθούν οι παρακάτω τύποι του κειμένου στην υποτακτική ενεστώτα και αορίστου στο γ΄ ενικό, διατηρώντας την φωνή που βρίσκονται: ᾔει, δέονται, ἀχθείσας, μαθόντας, δεῖ.
Μονάδες 5
Γ4α. Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου.
Μονάδες 6
Γ4β. Να αναλυθούν οι μετοχές : παιδευθέντας καὶ μαθόντας.
Μονάδες 2
Γ4β. ὧν ἂν ἐγχειρῶσι: Να αναγνωριστεί ο συντακτικός ρόλος της δευτερεύουσας και να δικαιολογηθεί η πτώση του αναφορικού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου